Aleja Edukacji

Co dalej z „Radosną Szkołą”? | partnerzy programu |

Celem rządowego programu „Radosna Szkoła” jest zapewnienie najmłodszym uczniom warunków do aktywności ruchowej na terenie placówek edukacyjnych. Stworzenie przyjaznych i jak najlepszych warunków dla dzieci jest istotne w kontekście obniżenia wieku rozpoczęcia nauki. Ministerstwo Edukacji Narodowej zadbało więc, aby maluchy przy udziale materacy, klocków, piłek sensorycznych, bramek gimnastycznych czy wypełnionych kolorowymi piłkami basenów mogły rozładowywać narastające podczas lekcji, napięcia emocjonalne. Odpowiednie warunki do zabawy na wolnym powietrzu, zapewnią również przygotowane do tego celu place zabaw.

Koszt całego programu wyniesie prawie 2,5 mld zł, z czego ponad 1,2 mld zł pochodzić będzie z budżetu państwa, a ponad 1,1 mld zł z budżetu gmin. W ramach programu szkoły podstawowe oraz ogólnokształcące placówki muzyczne I stopnia mogą starać się o dofinansowanie do budowy placów zabaw oraz zakupu pomocy dydaktycznych, do sal zajęć w budynkach. Sale te, zgodnie z założeniami programu, powinny być wyposażone w pomoce dydaktyczne (m.in. piłki, klocki, materace i tory przeszkód), dzięki którym uczniowie będą mogli uczestniczyć w zajęciach ruchowych. Wyposażenie świetlic powinno również spełniać funkcję edukacyjną, a co za tym idzie umożliwiać uczniom rozwijanie zainteresowań i osobistych predyspozycji. Ta część projektu będzie w 100 procentach finansowana z budżetu państwa. Każda szkoła, w zależności od liczby uczniów w klasach 1-3 może otrzymać pomoc w wysokości 6 tys. zł. (do 69 uczniów) lub 12 tys. zł. (od 70 uczniów).

Warunki ubiegania się o dofinansowanie
Budowa lub modernizacja placów zabaw będzie natomiast w połowie dofinansowywana z budżetu państwa, a w połowie przez organy prowadzące. Place powinny być przystosowane do prowadzenia różnego typu zajęć ruchowych z najmłodszymi uczniami oraz wyposażone w drabinki, zjeżdżalnie, ścianki wspinaczkowe czy huśtawki. W tym przypadku pomoc z budżetu państwa, w zależności od liczby uczniów w klasach 1-3, wyniesie ponad 63 tys. zł (do 69 uczniów) lub ponad 115 tys. zł. (od 70 uczniów).

Po podpisaniu umowy z wybranym wykonawcą, Beneficjent niezwłocznie poinformuje o tym WZFE MUW, następnie sporządzona zostanie umowa o dofinansowanie zadania dotacją z budżetu państwa. Umowa określa terminy realizacji zadania czyli zakończenie rzeczowe do 31 sierpnia 2011 roku, a zakończenie finansowe do 30 listopada 2011 roku. Po podpisaniu umowy nastąpi wypłata 1 transzy dotacji (do 14 dni). Natomiast wybrana przez MEN zewnętrzna firma kontrolująca, dokona kontroli zrealizowanego zadania. Jeśli wynik kontroli będzie pozytywny, nastąpi wypłata 2 transzy dotacji.

Dyrektorzy szkół podstawowych składali do organów prowadzących wnioski dotyczące potrzeb w zakresie miejsc zabaw w szkole lub szkolnych placów zabaw do 10 października 2010 roku. W związku z posiadanymi środkami finansowymi Wojewoda Małopolski, ogłosił w maju b.r. dodatkowy nabór wniosków w ramach III edycji programu rządowego „Radosna Szkoła”. Do wykorzystania w 2011 roku pozostała bowiem kwota ok. 7 mln zł. Wnioski mogły być składane na zakup albo zwrot kosztów zakupu pomocy dydaktycznych oraz na utworzenie, zwrot kosztów utworzenia, modernizację oraz zwrot kosztów modernizacji szkolnych placów zabaw. Organy prowadzące szkoły mogły składać wnioski do Sekretariatu Wydziału Zarządzania Funduszami Europejskimi Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie przy ul. Basztowej 22 (pokój 338) do 17 czerwca 2011 r. Wnioski oceniane były do końca lipca 2011 r. Należy jednak przypomnieć, że istnieje możliwość składania wniosków o zwrot kosztów utworzenia lub modernizacji szkolnych placów zabaw w dodatkowym naborze wniosków w ramach Programu, który zostanie przeprowadzony w 2 połowie 2011 roku (do 30 września 2011 r.).

Rozwiązanie prawie idealne
„Radosna Szkoła” to doskonałe rozwiązanie, gdyż umożliwia połączenie nauki z rozrywką. Program pozwala wyposażyć szkoły w różnego rodzaju pomoce dydaktyczne mające umożliwić wszechstronny rozwój najmłodszych uczniów, a także wspierać nauczycieli w realizowaniu podstawy programowej. Zgodnie z zaleceniami programu w szkole powinno się wydzielić dwie strefy w organizowanych miejscach zabaw: ruchową i edukacyjno-relaksacyjną. Co prawda cel jest szczytny, jednak okazuje się, że jego realizacja dostarcza pewnych problemów. Jednym z nich jest koszt bezpiecznej nawierzchni montowanej na placach zabaw dofinansowanych w ramach Programu. Musi być ona wykonana w ściśle określonych kolorach: pomarańczowym i niebieskim, a w szczególnych przypadkach - zielonym. Sęk w tym, że producentów wskazanych materiałów jest bardzo mało, a ich ceny są wygórowane. Procedurę dodatkowo utrudnia konieczność zakupu materiałów w drodze przetargu. Wszystko to powoduje, że większość szkół rezygnuje z udziału w Programie. Jaki jest tego rezultat? Mocno zredukowana liczba nowopowstałych świetlic i placów zabaw. Szkoda tylko, że ucierpią na tym sami zainteresowani czyli uczniowie, którym Program miał służyć.

Należy zatem przyjąć z radością budowę każdego nowego placu zabaw. Powinno się obserwować, co na nim powstaje i czy na pewno jest to zgodnie z obowiązującymi normami. To ważne gdyż Centrum Kontroli Placów Zabaw podaje, iż Ministerstwo Edukacji Narodowej zatrudniło do kontroli budowanych placów firmy, które wcześniej nie miały doświadczenia w podobnej działalności. Ponadto kontrole ograniczały się wyłącznie do sprawdzania zgodności z obowiązującymi normami i wiarygodności przyznawanych certyfikatów. Kontrole wskazały, że przeważająca liczba urządzeń dostępnych na placach zabaw jest niezgodnych z normami pomimo, że posiadają oficjalne certyfikaty. Wobec tego firma, która zajmuje się kontrolą placów powinna sprawdzać ich stan faktyczny, a nie tylko opierać się na dokumentacji.

Na rok 2011 program „Radosna Szkoła” dysponuje kwotą 150 milionów złotych. Zgodnie z założeniami Programu wsparcie finansowe udzielane jest kolejno na:
1. zakup pomocy dydaktycznych (wnioski złożone po raz pierwszy i ponownie);
2. zwrot kosztów zakupu pomocy dydaktycznych (wnioski złożone ponownie);
3. zwrot kosztów utworzenia lub modernizacji szkolnych placów zabaw albo utworzenie lub modernizacja szkolnych placów zabaw (wnioski złożone ponownie);
4. zwrot kosztów zakupu pomocy dydaktycznych (wnioski złożone po raz pierwszy);
5. utworzenie lub modernizacja szkolnych placów zabaw (wnioski złożone po raz pierwszy);
6. zwrot kosztów utworzenia lub modernizacji szkolnych placów zabaw (wnioski złożone po raz pierwszy).

Szczegółowe warunki udzielania pomocy szkołom objętym programem zostały określone:
- w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie form i zakresu finansowego wspierania organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w klasach I-III szkół podstawowych i ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia,
- w uchwale Rady Ministrów w sprawie rządowego programu wspierania w latach 2009-2014 organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w klasach I-III szkół podstawowych i ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia - „Radosna szkoła”.

Na przyszły – 2012 rok, w programie „Radosna Szkoła” zaplanowano kwotę 488 milionów złotych.

►opracowanie: Magdalena Czubek

III edycja Rządowego Programu „Radosna szkoła" w 2011 roku

| harmonogram | partnerzy programu |formularze sprawozdań|

Podstawową formą aktywności dziecka już od najmłodszych lat jest zabawa, która odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu charakteru. Zarówno w gronie przyjaciół jak i obcych pozwala dziecku na poznawanie własnych umiejętności, uczy samodzielności uczenia się i myślenia, kształtuje osobowość. Mądra zabawa pobudza aktywność, przynosi zadowolenie i twórcze pomysły. Precyzyjny dobór pomocy dydaktycznych zapewnia dzieciom efektywną naukę i jednocześnie wspaniałą zabawę. Aktywność fizyczna zwłaszcza na świeżym powietrzu należy do ulubionych zajęć dzieci.

Place zabaw powinny być więc wyposażone w atrakcyjne sprzęty oraz zapewniać całkowite bezpieczeństwo dzieciom. Temu służy właśnie rządowy program „Radosna szkoła”. To niebywała szansa na doposażenie szkół, zapewniając jednocześnie dzieciom właściwy rozwój psychofizyczny. Dzięki wsparciu finansowemu w ramach programu szkoła stanie się przyjaznym miejscem, gdzie można uczyć się również poprzez zabawę.

W II edycji Rządowego programu „Radosna szkoła” złożono 8617 wniosków łącznie na pomoce dydaktyczne i place zabaw, opiewające na kwotę ponad 223 milionów złotych. Z przeznaczonej puli 150 milionów złotych, w pierwszej kolejności, zgodnie z zasadami programu, pieniądze przeznaczone zostały dla tych, którzy złożyli wnioski na zakup pomocy dydaktycznych do miejsc zabaw w szkole i ponowne wnioski o zwrot kosztów ich zakupu.

O środki na te cele ubiegało się 5805 szkół podstawowych. Wnioski o środki na szkolne place zabaw opiewały na kwotę ponad 173 milionów złotych. Zgodnie z regulaminem programu spośród tej grupy dofinansowanie otrzymały w pierwszej kolejności szkoły, które złożyły wnioski po raz drugi (takich wniosków było 731 na budowę i 155 na modernizację) oraz te, które place zabaw przy swoich szkołach podstawowych już mają i wystąpiły do MEN z ponownym wnioskiem o refundację środków (takich wniosków było 39 na zwrot kosztów utworzenia i 8 wniosków o zwrot kosztów modernizacji). Z podziału środków, dokonanego przez wojewodów, wynika, że w tym roku przybyło w Polsce ponad 1400 placów zabaw przy szkołach podstawowych, z czego ponad 60% na terenie gmin wiejskich.

Rządowy program „Radosna szkoła” – edycja 2010 POMOCE DYDAKTYCZNE
Liczba szkół uprawnionych do złożenia wniosków na pomoce dydaktyczne	Liczba szkół, które złożyły wnioski na pomoce dydaktyczne	% uprawnionych szkół, które złożyły wnioski na pomoce dydaktyczne	% szkół, które w roku 2010 (edycja 2009 i 2010) mogą już mieć miejsca zabaw wyposażone w pomoce dydaktyczne
8 871	5 831	66	78

Rządowy program „Radosna szkoła” – edycja 2010 PLACE ZABAW
Liczba szkół uprawnionych do złożenia wniosków na place zabaw	Liczba szkół, które złożyły wnioski na szkolne place zabaw	% uprawnionych szkół, które złożyły wnioski na szkolne place zabaw	Liczba szkół, którym zostało przyznane wsparcie finansowe na place zabaw	W tym gmin wiejskich (% gmin wiejskich)
13 828	2 786	20	1 435	884 (62 %)

W roku 2011 na realizację programu przeznaczone zostaną środki finansowe w takiej samej wysokości, a mianowicie 150 mln zł. Tak więc do 10 października 2010 r. dyrektorzy szkół podstawowych składają do organów prowadzących wnioski dotyczące potrzeb w zakresie miejsc zabaw w szkole lub szkolnych placów zabaw. Organy prowadzące natomiast do 1 listopada 2010 r. – (w związku z tym, że 1 listopada jest dniem świątecznym należy rozumieć, że termin mija 2 listopada 2010 r.) składają wnioski do wojewodów o udzielenie wsparcia finansowego. Wojewodowie do 15 grudnia 2010 r. powinni przekazać Ministrowi Edukacji Narodowej informacje o łącznej wysokości wnioskowanych przez organy prowadzące kwot wsparcia finansowego. Z kolei Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego do dnia 15 grudnia 2010 r. przekazuje wniosek o dofinansowanie prowadzonych przez niego szkół do Ministra Edukacji Narodowej.

Wnioski szkół o przyznanie dofinansowania na zakup/zwrot kosztów pomocy dydaktycznych do miejsc zabaw oraz wnioski szkół na utworzenie/modernizację szkolnego placu zabaw złożone w ramach II edycji programu rządowego Radosna Szkoła, które zostały odrzucone w wyniku oceny formalnej bądź merytorycznej będą mogły być składane przez organy prowadzące ponownie do III edycji programu. Wówczas wnioski szkół złożone ponownie w pierwszej kolejności otrzymają dofinansowanie (pod warunkiem uzyskania odpowiedniej punktacji na etapie oceny formalno-merytorycznej).

We wniosku zarówno na 2011 rok, jak i na kolejne lata należy podawać liczbę uczniów w klasach I-III według danych na dzień 30 września 2008 roku. W przypadku, gdy szkoła powstała po dniu 30 września 2008 roku, należy podać liczbę uczniów według danych na dzień 30 września w pierwszym roku funkcjonowania szkoły. Organ prowadzący deklaruje we wniosku dyrektora szkoły, że posiada wymagany wkład rzeczowy lub finansowy.

Podobnie jak w przypadku zakupu pomocy dydaktycznych ostatecznym terminem wydatkowania i rozliczenia otrzymanych w ramach Programu środków na utworzenie bądź zmodernizowanie szkolnego placu zabaw jest 31 grudnia roku, w którym zostało przyznane wsparcie finansowe. Natomiast uwzględniając fakt, że plac zabaw musi zostać odebrany pod względem zgodności z założeniami Programu, a następnie wojewoda musi zatwierdzić rozliczenie oraz przekazać II transzę, wskazane jest, aby:

- przetarg na utworzenie lub modernizację szkolnego placu zabaw został rozstrzygnięty najpóźniej do końca lipca roku, w którym zostało przyznane wsparcie finansowe;

- prace związane z utworzeniem lub modernizacją szkolnego placu zabaw zostały zakończone najpóźniej do końca października roku, w którym zostało przyznane wsparcie finansowe.

Każdy utworzony lub zmodernizowany plac zabaw przed wypłatą II transzy środków z budżetu państwa będzie odbierany pod względem zgodności z programem rządowym „Radosna szkoła” oraz warunków bezpieczeństwa przez niezależny podmiot wyłoniony w drodze postępowania przetargowego przeprowadzonego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Ostatecznym terminem zakupu (wystawienia faktury) pomocy dydaktycznych do miejsca zabaw w szkole jest 31 grudnia roku, w którym zostało przyznane wsparcie finansowe. Dla II edycji Programu „Radosna szkoła" jest to dzień 31 grudnia 2010 roku.

Szkoła może otrzymać jeden raz wsparcie finansowe na miejsca zabaw w szkole i jeden raz na szkolny plac zabaw (wnioski te składane są osobno, można je składać w jednym roku, ale nie ma takiego obowiązku).

W opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej możliwy jest zakup pomocy dydaktycznych i urządzeń innych niż wprost wpisane we wniosku (firma, nazwa produktu, kolor, rodzaj, cena, liczba). Dopuszczalny jest zatem zakup pomocy dydaktycznych i urządzeń rekreacyjnych o nazwie innej od wskazanej we wniosku, ale o tym samym przeznaczeniu i funkcji, rozwijającej te same kompetencje i umiejętności u dziecka w zakresie małej i dużej motoryki oraz integracji zmysłowej i stymulacji wielozmysłowej - zgodnych z założeniami Programu. Możliwe są więc pewne przesunięcia i zmiany kwot wskazanych w kalkulacji kosztów.

Aktywność fizyczna ma wręcz zbawienny wpływ na zdrowie i rozwój dziecka. Reforma dokonująca się w edukacji ma dążyć do podniesienia poziomu efektywności nauczania oraz zapewnienia w szkołach radosnej, przyjaznej atmosfery, tak w czasie zajęć, jaki i poza nimi. Program rządowy „Radosna szkoła” jest elementem owej reformy, dzięki wsparciu finansowemu, daje bowiem możliwość i zachęca do podejmowania różnorodnych form aktywności i stwarza dodatkową okazję do stymulowania procesów poznawczych, odkrywania nowych możliwości oraz nabywania kolejnych umiejętności przez dzieci.

►opracowanie: Magdalena Czubek